Legaltech niet bereikbaar voor kleine kantoren

Kleine advocatenkantoren en eenpitters dreigen in de toekomst in de knel te raken omdat zij niet over de middelen beschikken voor technologische vernieuwingen in de advocatuur, waarschuwen experts. “Als eenpitter kun je je die dure software vaak niet veroorloven.” Legaltech, de containerterm voor technologische innovatie in de juridische sector, dringt nog altijd maar stapsgewijs door tot de werkvloer. Momenteel blijft het wijdverbreide gebruik van computertechnologie door advocaten in Nederland nog grotendeels beperkt tot ICT: databases en communIcatietools – en hier en daar een wat ingewikkelder hulpmiddel. De toepassing van kunstmatige intelligentie (artificial intelligence) is iets dat alleen nog door hun Angelsaksische evenknieën gebruikt wordt. Toch bestaat er weinig twijfel of geavanceerde computerprogramma’s ook hier in de loop der jaren definitief zullen toetreden tot de advocatuur. De top-10 kantoren hebben dikwijls zelf legaltech-desks aangesteld en investeren stevig in de ontwikkeling van nieuwe software. Ook heeft de HvA vorig jaar een beurs toegekend gekregen om een nieuw lesprogramma te ontwikkelen waarbij de digitalisering van de advocatuur en de toepassing van legaltech centraal staan. Maar advocaten die alleen of bij een klein kantoor werken hebben dikwijls de middelen niet om te investeren in dergelijke ontwikkelingen. “Als eenpitter kun je het je vaak niet veroorloven ermee bezig te zijn of er geld in te investeren,” zegt Paul van Passel van het tweemanskantoor Alkemade & Van Passel in Nijmegen. Zijn kantoor is gespecialiseerd in onder andere IT-recht en zelf staat hij ook andere advocatenkantoren bij over vragen over IT en legaltech. Kinderschoenen Volgens Van Passel staat de meeste legaltech vandaag de dag nog in de kinderschoenen en schort er daarom nog veel aan. Dat is iets wat voor grote en kleine kantoren geldt. “Maar de beperkingen worden beter zichtbaar als je kleiner bent. Als eenpitter beschik je niet over dezelfde mankrachten en middelen als een groot kantoor. Uitzonderingen daargelaten is de software niet goedkoop. Eenpitters, die vaak al moeite hebben het hoofd boven water te houden, staan dan voor de keuze: fors investeren, of de beperkingen aanvaarden.” Op zijn kantoor wordt wat legaltech betreft gebruikgemaakt van een digitale bibliotheek met interactieve modellen. Voor de toekomst is hij aan het kijken naar een geautomatiseerd dossiersysteem en een goed digitaal dicteersysteem. “In zekere zin is het goed dat ook kleine kantoren min of meer worden gedwongen te digitaliseren en te specialiseren. Anderzijds knelt het dat eenzitters of kleine kantoren die nu prima juridische expertise kunnen verlenen, in de toekomst mogelijk in de problemen raken omdat ze simpelweg niet beschikken over de juiste technologie.” Ivar Timmer: Toegang tot de meest basale databanken betekent voor kleine kantoren vaak al een forse investering Ivar Timmer, onderzoeker bij het lectoraat Legal Management en hoofddocent bij de master Legal Management van de Hogeschool van Amsterdam herkent het beeld dat door Van Passel wordt geschetst. “Toegang tot de meest basale databanken betekent voor kleine kantoren vaak al een forse investering. En dan heb je het nog niet eens over de ontwikkeling of toepassing van geavanceerdere programma’s.” Linda Fleer: Dit soort kantoren, die bijvoorbeeld ook nog draaien op toevoegingspraktijken, zijn al aan het overleven Dat terwijl juridische hulprogramma’s ook voor kleine kantoren die eenvoudige cases oplossen een uitkomst kan bieden. Linda Fleer, advocaat bij SRK Rechtsbijstand, deed in 2017 aan de Erasmusuniversiteit onderzoek naar in hoeverre legaltech ontwrichtend kan zijn voor de advocatuur. Daarin concludeerde zij eveneens dat er kleine kantoren in de knel kunnen raken omdat zij de investeringen niet zelf zouden kunnen dragen en geen ict-kennis in huis hebben. Om die reden zouden kleine kantoren dan ook de samenwerking met andere kantoren moeten opzoeken. “Zoals het nu loopt kunnen legaltechprogramma’s ook behulpzaam zijn bij het verwerken van de meer standaard zaken, wat doorgaans de core business is van kleine kantoren met een algemene praktijk,” zegt Fleer. “Maar dit soort kantoren, die bijvoorbeeld ook nog draaien op toevoegingspraktijken, zijn al aan het overleven. De investering in ICT en andere legaltech is voor hen niet bereikbaar.” Verdiepen Claudia Heemserk: Kleine kantoren hoeven zich nu nog geen zorgen te maken, maar het is wel zaak dat zij zich er tijdig in verdiepen De Lexxyn-groep, een samenwerkingsverband tussen 8 ICT-bedrijven, dat softwarepakketten en andere digitale tools levert aan advocatenkantoren, adviseert advocatenkantoren over welke computersoftware voor hen relevant is. “Als klein kantoor hoef je bijvoorbeeld lang niet dezelfde investeringen te doen en software aan te schaffen als een internationaal kantoor,” zegt Claudia Heemskerk van de Lexxyn-groep. “Maar het is wel van belang dat ook kleine kantoren ervoor hoeden dat zij helemaal blind zijn voor de ontwikkelingen.” Heemskerk raadt aan kleine en middelgrote kantoren aan zich te verdiepen in wat de mogelijkheden zijn. “Kleine kantoren hoeven zich nu nog geen zorgen te maken, maar het is wel zaak dat zij zich er tijdig in verdiepen. Er zijn tal van bijeenkomsten waar de nieuwste ontwikkelingen worden gepresenteerd, zoals het jaarlijkse voor de juridische sector gratis congres PLEIT.” Paul van Passel: Eenpitters staan voor de keuze: fors investeren, of de beperkingen aanvaarden Van Passel ziet juist kansen voor leveranciers en ontwikkelaars van software. “Ongeveer de helft van de advocaten in Nederland werkt op een klein kantoor of als eenpitter. Het zou dus voor leveranciers ook een uitgelezen kans zijn om systemen en software aan te bieden die deze doelgroep beter en betaalbaarder bedienen.” Volgens Timmer ligt de bal bij de overheid. “Ik kan me niet voorstellen dat het vanuit de kant van de kleine kantoren en de eenpitters zelf wordt opgelost. Die zitten al heel krap. Je zou je daarentegen kunnen voorstellen dat er vanuit de gefinancierde rechtsbijstand tools worden aangeboden.” Het bericht Legaltech niet bereikbaar voor kleine kantoren verscheen eerst op Mr. Online.
mr online
21-08-2018 09:15